- 10 juli 2019 -

image

Over Fortnite, spaarzegels en het stofje dat dopamine heet

De werkgroepen van Samen Landerd, Samen Beter schrijven regelmatig over wat hen bezig houdt. Deze keer de beurt aan Tobias van Samen Landerd, Zonder Drugs. Hij vertelt over ONLINE GAMEN

Tobias Jubbega, preventiewerker Jeugd:
“Binnen Landerd ben ik aan het werk als Preventiewerker Jeugd en maak ik deel uit van de werkgroep Drugs en Alcohol vanuit het programma Samen Landerd Samen Beter. Vanuit dit thema wil ik een poging doen om een brug te maken naar het online gamen.”

Opkomst van online gamen
“Ik kom zelf uit de generatie die is opgegroeid met een computer en de opkomst van het internet. De games die ik speelde hadden vaak geen verhaallijn, maar meestal wel een duidelijk begin en eind. Als ik eenmaal begon aan een spel was ik ook meteen hooked, speelde het liefst net zo lang door totdat ik het had uitgespeeld of één van mijn ouders de stekker uit het stopcontact trok. Dit zal ongetwijfeld ook niet altijd het beste uit me gehaald hebben.

Nu weten we niet beter dan dat er altijd toegang is tot internet. Ook de hoeveelheid apparaten zijn enorm toegenomen. Je kan gamen op je laptop, gameconsole, mobiel, etc. Met name de MMO’s (Massive Multiplayer Online games) zijn gigantisch populair onder jongeren, zoals Fortnite, Battlefield, PUBG, Apex Legends. Deze games kunnen altijd gespeeld worden, omdat je online speelt tegen andere spelers.”

Maar wat heeft gamen met alcohol en drugs te maken?
“Welke overeenkomsten zijn er dan tussen het spelen van een game of het gebruik van alcohol of drugs? Daar is uiteraard ook online heel veel over te vinden. Toch even in het kort: wat gebeurd er in onze hersenen?

In de huidige games zit een beloningsysteem ingebouwd. Dat hebben de gamemakers superslim bedacht. Als we ergens gevoelig voor zijn is het wel een beloningsysteem. Jong of oud, we zijn er allemaal gevoelig voor. In onze hersenen zit ook een beloningsysteem ingebouwd. Deze wordt getriggerd door een genotshormoon, dat dopamine wordt genoemd. Dit stofje komt ook vrij bij eten, seks en sport. Dus heeft een heel positief effect op onze hersenen.

Drugs en alcohol doen in principe hetzelfde, zorgen ervoor dat er extra dopamine wordt afgegeven. Het beloningssysteem wordt steeds even getriggerd als je het gebruikt. Hierdoor kan er een risicovol gebruik ontstaan, omdat je hersenen steeds weer terug willen naar dat geluksmoment.”

Zegeltjes en beloningen in games
“Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de zegeltjes bij de supermarkt. Elke keer als ik afreken bij de supermarkt krijg ik zegeltjes en als ik meerdere kaarten vol heb geplakt kan ik die ene set badhanddoeken kopen die ik altijd al wilde hebben. Die zegeltjes sparen geeft een fijn gevoel als ik ze krijg. Inwisselen voor die badhanddoeken geeft ook een fijn gevoel. Ook dit heeft te maken met het beloningsysteem in onze hersenen en dat stofje dopamine dat vrijkomt.

Genoeg over die zegeltjes, nu even terug naar het gamen. In de gamewereld zou je de zegeltjes kunnen vergelijken met ‘Loot Boxes’. Hoe langer je gamed, hoe meer punten je ervoor krijgt (experience points). Deze punten kun je online inleveren om beter te worden in een game of bijvoorbeeld je uiterlijk (skins) te veranderen. Sommige aanpassingen zijn gratis, maar sommigen ook niet. Ook dat is een slimme truc, want als speler ben je geneigd om vervolgens aankopen te doen.”

Zorgen dat het fijn blijft
“Schrik niet, gamen hoeft dus niet meteen problematisch te zijn er zijn ook wel voordelen. Maar de makers zijn er wel op uit om jongeren zo lang mogelijk te laten gamen en ervoor te zorgen dat ze online aankopen doen. Natuurlijk is het fijn dat we internet hebben, daarom zou ik graag adviseren om goed te kijken wat je als ouder kan doen om het gamegedrag in de gaten te houden, wat je kind speelt en welke afspraken je kan maken.

Heel veel plezier en succes met deze online zoektocht!
Tobias”